EV HİZMETLERİNDE YABANCI ÇALIŞMA İZNİ
Türkiye’de yabancıların istihdamını düzenleyen 6735 sayılı Uluslararası işgücü kanunu çıkarılmıştır. Bu kanunda ev hizmetlerini ve diğer alanlardaki yabancı çalıştırma konuları düzenlenmiştir. Yabancıların kurallara uyulmadan çalıştırılmaları durumunda bu durum tespit edildiğinde yabancı çalıştıran işverenlere yüksek miktarda para cezası uygulanıyor. Yabancı uyruklu çalışan da ayrıca cezaya muhatap olmasının yanında sınır dışı ediliyor. Sınır dışı edilen yabancının masrafları yabancıyı evde kaçak çalıştırandan tahsil ediliyor. Evde yabancı uyruklu çalıştırmak için çalışma iznine başvurma prosedürleri diğer sektörlerdeki çalışma izni başvuruları için izlenen yöntemlerle aynıdır.
- Hangi Ev Hizmetlerinde Yabancı Çalıştırılır
Öncelikle her türlü ev işinde yabancı çalıştırmak mümkün değildir. Evde yabancı uyruklu kişilerin çalıştırılabileceği işler sınırlı tutulmuştur. Ancak evde bu işlerde yabancı çalıştırılabilir:
- Yaşlı Bakımı
- Hasta Bakımı (hastalığının sağlık rapor ile belgelenmesi şart)
- Küçük Çocuk Bakımı
Bu işler dışında kalan işlerde evde yabancı çalıştırılması mümkün değildir. Örnek olarak temizlik işleri, şoförlük, bahçe gibi işlerde yabancı işçi çalıştırmak mümkün değildir. Ek olarak evde yabancı çalıştırılmasına izin verilen işlerde de esas olan kadın çalıştırılmasıdır. Kural olarak erkek yabancıların ev hizmetlerinde çalışmasına izin verilmiyor.
2.Yabancı Çalışma İzni İçin Yurtdışından Başvuru Yapılması
Evde yabancı çalıştırabilmenin ilk koşulu çalışma izni alınmasıdır. Çalışma izni Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınmaktadır. Çalışma izni alma süreci şu şekildedir:
- İzin başvurularının, yabancıyı çalıştırmak isteyen işverenler tarafından yapılması zorunlu olduğundan ,çalışacak yabancı öncelikle yanında çalışacağı işvereni ve işi tespit etmelidir.
- Yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılacak. Yurt dışında yapılan çalışma izni başvuruları dış yetkili makamlarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iletilir.
- Konsolosluklar ,çalışma izni talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na gönderirler.
- Başvuru yapıldıktan sonra sonra başvuruda bildirilen mail adresine başvurunuz kabul edilmiştir ibaresini içeren bir mail gönderilmektedir. Daha sonra ikinci bir mail gönderilerek harcın yatırılması istenmektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, evrakların tam ve eksiksiz olması halinde ,izin başvurularını en geç 30 gün içinde sonuçlandırır.
3.Yabancı Çalışma İzni İçin Yurtiçinden Başvuru Yapılması
Yurtiçinden sadece en az 6 ay süreli ikamet izni almış ve bu süresi sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, başvurularını doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapabilir. Ancak ikamet izni olmayıp turist vizesi ile Türkiye’de bulunanların çalışma izni başvurularını uyruğunda oldukları ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluklarına yapmaları gerekiyor.
4.Çalışma İzni Alındıktan Sonra Yapılması Gereken İşlemler
Belirtilen işlerde evinde yabancı uyruklu çalıştıranlar 1 Nisan 2015’de getirilen yeni uygulamanın ,ev hizmetlerinde 10 günden az süre çalıştırılacak olanlar kısmından yararlanamıyor. Yani ev hizmetlerinde 10 günden az süreli yabancı uyruklu çalıştırılamayacaktır. Ev sahipleri çalıştırdıkları yabancıyı ,çalışmaya başladığı ay sonuna kadar ‘Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla çalıştırılacaklara ilişkin bildirge’ ile evlerine en yakın sosyal güvenlik merkezine bildireceklerdir. Yabancının çalışma iznini de bildirgeye ekleyeceklerdir. Bildirgeyi işe giren yabancı ve çalıştıran imzalayacaktır. Bildirgedeki işe giriş tarihi sigortalılık başlangıç tarihi olarak dikkate alınır.
Yabancının işten ayrılması halinde ,işten ayrılma tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde ‘Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla çalışacaklara ilişkin bildirge’ doldurularak kuruma bildirilmesi gerekmektedir.
5.Ev Hizmetlerinde Kaçak Bakıcı Çalıştırılmanın Cezası
Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeksizin ,yabancı çalıştıran işveren her yabancı için idari para cezası ödemek durumunda kalacaktır. Ayrıca çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. İşveren veya işveren vekili çalışma izni bulunmayan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini ,ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarının karşılamak zorundadır. Bu gider ,masraf ve harcamaların Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılanması halinde , ödenen tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca işveren veya işveren vekilinden tahsil edilir
