Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik
Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında yönetmelik 29 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik kapsamında klinik psikolog, diyetisyen, hemşire, fizyoterapist, ve dil ve konuşma terapisti gibi sağlık meslek mensuplarının serbest şekilde mesleklerini icra etmelerine ilişkin usul ve esaslar kapsamlı şekilde belirlenmiştir. Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemeler şu şekildedir:
Sağlık Meslek Hizmet Birimi : Mesleklerini serbest olarak icra etme hak ve yetkisine sahip sağlık meslek mensupları mesleklerini Sağlık Meslek Hizmet birimi adı altında icra edebilirler. Yönetmelik kapsamında yalnızca Türk vatandaşı olan sağlık meslek mensupları kendi adlarına sağlık meslek hizmet birimi açabilir. Tüzel kişilerin sağlık meslek hizmet birimi adı altında faaliyet göstermeleri de yasaklanmıştır. Aynı unvana sahip en fazla 3 sağlık meslek mensubu ortak birim açabilir. Her bir sağlık meslek mensubu adına ayrı ruhsatname düzenlenir ve bu sağlık mensuplarının her birine ait ayrı uygulama odaları bulunması gerekmektedir.
Ruhsat Başvuru Süreci: Sağlık meslek hizmet birimi açılabilmesi için ilgili İl Sağlık Müdürlüğünden ruhsat almak zorunludur. Başvuru esnasında evraklarda eksiklik ve uygunsuzluk bulunması halinde bu durum 10 iş günü içerisinde başvuru sahibine bildirilir ve eksiklik ve uygunsuzluğun giderilmesi için başvuru sahibine 30 iş günü süre verilir. Başvuru evraklarında eksiklik ve uygunsuzluk bulunmaması halinde müdürlükçe oluşturulacak komisyon tarafından yerinde inceleme yapılır. Yapılan incelemeler neticesinde eksiklik ve uygunsuzluk olmadığın tespiti halinde ruhsat belgesi düzenlenir. Ayrıca sağlık meslek hizmet biriminin ruhsat belgesinde yer alan hususlarda değişiklik olması halinde değişikliğin en geç 10 iş günü içinde müdürlüğe bildirilmesi zorunludur.
Devir Yasağı ve Taşınma : Sağlık meslek hizmet birimi ruhsatı devredilemez. Sağlık meslek hizmet biriminin başka bir adrese taşınmak istenmesi halinde ,sağlık meslek hizmet birimi ruhsat başvurusunun yeniden yapılması gerekir.
Faaliyetin Durdurulması ve Ruhsatın İptali: Ruhsat belgesi düzenlenmesinden itibaren 6 ay içinde faaliyete geçmeyen sağlık meslek hizmet biriminin ruhsatı iptal edilir. Ruhsat sahibinin talebi halinde sağlık meslek hizmet biriminin faaliyeti en fazla 6 ay süreyle durdurulabilir, süre sonunda faaliyete başlanmaması halinde ruhsat yine iptal edilir.
Mekansal Standartlar: Yönetmeliğe göre sağlık meslek hizmet birimlerinde bulunması zorunlu birtakım hususlar vardır. Sağlık meslek mensupları için en az 10 m2 olacak şekilde mesleki uygulamaların yapılacağı uygulama odası bulunması ve uygulama odası içinde lavabo bulunması zorunludur. Ayrıca uygulama odası dışında ayrıca bekleme salonu da bulundurmak zorunludur. Bekleme salonu ile bağlantılı konumda el yıkama bölümü olan ve gerekli hijyen şartlarını da sağlayan engelli kullanımına uygun tuvalet bulundurulması gerekmektedir. Ayrıca sağlık meslek hizmet birimlerinde ruhsat belgesi ile birlikte diplomaların ve çalışma belgelerinin görünür yerde asılması da zorunludur.
Personel Standartları: Sağlık meslek mensupları faaliyet alanlarına göre sağlık teknikeri /teknisyeni çalıştırabilirler. Çalıştırılacak göre sağlık teknikeri /teknisyeni sayısı birden fazla olamaz ve personel için çalışma belgesi düzenlenmesi gerekir. Klinik psikologlar yönünden ise psikolog çalıştırmak şeklinde uygulanır. Çalıştırılan personelin herhangi bir sebeple işten ayrılması durumunda bu durum personelin ayrılış tarihinden itibaren 10 iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi müdürlükçe iptal edilir.
Hizmet Standartları: Sağlık meslek mensubu yalnızca reçete ve tedavi planında yer alan işlemleri uygular ve yetkisi dışında bir uygulama yapamaz. Ayrıca uygulanan işlemleri detaylandıran bir kayıt oluşturup ve bu kayıtları ilgili mevzuata uygun biçimde saklaması gerekir. Sağlık meslek hizmet biriminde mesleğini serbest olarak icra eden sağlık meslek mensupları başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz. Sağlık meslek hizmet birimlerinde sunulan tüm hizmetler kayıt ve muhafaza edilir. Hastanın talebi doğrultusunda bu kayıtlar hasta ve kanuni temsilcisi ile paylaşılır. Ayrıca sağlık meslek mensubu hastaların sağlık bilgilerine ait gerekli kayıtların elektronik ortamlarda saklanmasının, değiştirilmesinin veya silinmesinin önlenmesi ve gizliliğin ihlal edilmemesi için fiziki ,manyetik veya elektronik müdahalelere ve suistimallere karşı gerekli idari ve teknik tedbirlerin alınması gerekir. Bu konudaki tedbirlerin alınması ve gerekli denetimlerin yapılmasından sağlık meslek mensubu sorumludur.
Tabela Standardı: Sağlık meslek hizmet biriminin tabelaları ile basılı ve elektronik ortam materyallerinde ,sağlık meslek mensubunun adı ve ünvanı dışında başka bir isim, meslek adı veya uzman ibaresi kullanılamaz. Dış tabelada en çok iki renk kullanılabilir ve süslemesiz ve sade olarak düzenlenir. Tabela ve basılı elektronik ortam materyallerinde sağlık meslek mensubunun akademik ünvanı ,açık şekilde yazılan meslek ünvanından sonra yer alması ve aynı ebat ,punto ve karakterde yazılması şartıyla kullanılabilir.
Yasaklar ve Denetim : Bir sağlık meslek mensubu sadece bir sağlık meslek hizmet birimi açabilir. Ruhsata esas sağlık meslek hizmet biriminin bulunduğu bina haricinde ,tamamen veya kısmen başka bir yer ,sağlık meslek hizmet birimi veya şubesi olarak kullanılamaz. Mesleki yetki kapsamında kullanılan tıbbi malzeme listesi ve ilaç listesinde haricinde hiçbir surette ilaç, tıbbi malzeme ,kozmetik ürün ,gıda takviyesi ve benzeri ürün bulundurulamaz ve satılamaz. Sağlık meslek mensupları hiçbir surette kendi adlarına ruhsatlandırılmış sağlık meslek hizmet birimi olmaksızın danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka isim altında sağlık hizmeti sunamaz. Sağlık meslek hizmet birimleri yılda en az bir kes olağan denetime tabi tutulur. Yapılan denetimler esnasında hastaların tedavisini olumsuz etkileyen , hizmetin devamı halinde hasta sağlığını ve güvenliğini tehlikeye sokan ve hizmetin gecikmeksizin durdurulmasını gerektiren acil ve telafisi güç durumların ortaya çıkması ve bu durumun gerekçeleri de belirtilmek suretiyle denetim tespit tutanağı ile belgelenmesi kaydıyla eksiklik giderilinceye kadar sağlık meslek hizmet biriminin faaliyeti Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe durdurulur.
Mevcut Kuruluşların Uyumu: Geçiş süreci kapsamında, mevcut sağlık kabinlerinin yönetmeliğe uyum sağlamaları için 31 Aralık 2025 tarihine kadar süre tanınmıştır. Fiziki standartlar bakımından, ilgili sağlık meslek hizmet biriminin açıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uygulanmaya devam edecek olup; diğer standartlar bakımından yönetmelikteki tüm düzenlemelere en geç bu tarih itibariyle uyum sağlanması zorunlu tutulmuştur. Uyum sağlamayan birimler ise bu süre sonunda kapatılacaktır. Ayrıca, mevcut iş yerlerinin yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde ruhsatlandırılması da zorunlu kılınmıştır.
